ರಂಗಮ್ಮನ ದಾನ – 96.35 ಎಕರೆ ಬಡ ಮಕ್ಕಳ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೇ

ಬೆಂಗಳೂರು: ಬಡ ಒಕ್ಕಲು ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ 96.35 ಎಕರೆ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಜಮೀನನ್ನು ಭೂಗುಂಡಾಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಭಾವಿ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಲಾರ್ಡ್‌ಗಳು ಲಪಟಾಯಿಸಿರುವ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಬಲಿಷ್ಠ ಬಿಜಿಎಸ್ ಮಠದ ಶ್ರೀ ನಿರ್ಮಲಾನಂದನಾಥ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯ ಮೌನದ ವಿರುದ್ಧ ಒಕ್ಕಲಿಗ ಸಮುದಾಯದ ಅಸಮಾಧಾನ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದೆ.

VOKKALIGA COMMUNITY DEVELOPMENT AND UNITY FORMATION IN ACTION

Rohann kumar K

2/13/20261 min read

ರಂಗಮ್ಮನ ದಾನ – 96.35 ಎಕರೆ ಬಡ ಮಕ್ಕಳ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೇ

1962ರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮಹಾದಾನಿ ಒಕ್ಕಲಿಗ ಮಹಿಳೆಯವರು ತಮ್ಮ ದಿವಂಗತ ಪತಿ ಕೃಷ್ಣಪ್ಪರ ಹೆಸರನ್ನು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಾಗೂ ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಬಡ ಒಕ್ಕಲು ಮಕ್ಕಳ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆಂದು, ಸಜ್ಜೇಪಾಳ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾಳಗಾಲ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಒಟ್ಟು 96.35 ಎಕರೆ ಜಮೀನಿಗೆ ಮರಣಶಾಸನ (ವೀಲ್) ಬರೆಸಿ, ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಕನನ್ನು ಮರಣಶಾಸನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮರಣಶಾಸನವನ್ನು 1962ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಿವಿಲ್ ಅಂಡ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಸ್ಟೇಷನ್ ಉಪ ನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ನಂಬರ 49/1961-62ರಂತೆ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ.

ನಂತರ 1978ರಲ್ಲಿ ಅದೇ ಜಮೀನಿನ ಮೇಲೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಉದ್ದೇಶವಿರುವ “ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ ರಂಗಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಟ್ರಸ್ಟ್ (ರಿ.)” ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಆ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಒಕ್ಕಲಿಗರ ಸಂಘಕ್ಕೆ ನೋಂದಾಯಿಸಿ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನ ಉದ್ದೇಶ ಸ್ಪಷ್ಟ – ಬಡ ಒಕ್ಕಲು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ಸಮುದಾಯದ upliftment ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸೇವೆ.

52 ಎಕರೆ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಜಮೀನಿನ ಮೇಲೆ ‘ಖೋಟಾ ಗೇಣಿದಾರರ’ ದಾಳಿ

ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ರಂಗಮ್ಮನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಆಸ್ತಿಯಿಂದ 52 ಎಕರೆ ಜಮೀನನ್ನು ಭೂ ಸುಧಾರಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ “ಗೇಣಿ ಹಕ್ಕು” ನೆಪ ಮಾಡಿ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಲಾರ್ಡ್‌ಗಳ ಪಾಲಾಗಿ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಜ್ಜೇಪಾಳ್ಯ ಗ್ರಾಮದ ಸರ್ವೆ ನಂ. 8, 9, 10, 13, 15, 18 ಹಾಗೂ ಮಾಳಗಾಲ ಗ್ರಾಮದ ಸರ್ವೆ ನಂ. 43, 44ರ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಖೋಟಾ ಗೇಣಿದಾರರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆ ಬದಲಾವಣೆ, ಅಕ್ರಮ ಎಂ.ಆರ್.ಗಳು ಹಾಗೂ ಕಂದಾಯ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿನ ಕುಸುಮನೀರ್ ನಡೆಯಿತೆಂಬ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪಗಳು ಮನವಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿವೆ.

ಇದರಲ್ಲಿ ಕಾಮಾಕ್ಷಿಪಾಳ್ಯದ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಲಾರ್ಡ್‌ಗಳೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಗೊಂಡಿರುವ ಮರಿಯಪ್ಪ, ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣಗೌಡ, ಕೆಂಪಚನ್ನಯ್ಯ, ನಂಜಪ್ಪ, ಟಿ. ಎನ್. ಜವರಾಯಗೌಡ, ಬಿ. ಎಸ್. ಮರಿಸ್ವಾಮಪ್ಪ, ಸುಧಾರಾಣಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಳಗಾಲ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಬಿ.ಡಿ.ಎ., ತಿಮ್ಮಪ್ಪ, ಪಿಳ್ಳಮ್ಮ ಹಾಗೂ ಅವರ ಮಕ್ಕಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಖಾತೆ ಬದಲಾವಣೆ ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ಮನವಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕೆ. ಎಂ. ಚಂದ್ರಶೇಖರ್, ಕೆ. ಎಂ. ಜನಾರ್ದನ್, ಕೆ. ಎಂ. ಸಂಪತ್‌ಕುಮಾರ್, ಕೆ. ಎಂ. ಅನುಸೂಯ, ಕೆ. ಎಂ. ಯಶೋದ, ಜ್ಯೋತಿ, ರಶ್ಮಿ, ದೀಪು ಮುಂತಾದವರ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಸಹ ಅರ್ಜಿಗಳು ಸಲ್ಲಾಗಿ, ಭೂನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯಿಂದ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಜಮೀನಿನ ಮೇಲೆ ಅಕ್ರಮ ತೀರ್ಪು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದೂ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.

ಕಾನೂನಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಭೂನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ ತೀರ್ಪು, ಎಂ.ಆರ್. ಎಂಟ್ರಿಗಳು

ಮನವಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಭೂ ಸುಧಾರಣೆ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲ ತತ್ವವನ್ನೇ ಮುಂದಿರಿಸಲಾಗಿದೆ – ಧಾರ್ಮಿಕ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಚಾರಿಟಬಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ಗಳ ಜಮೀನುಗಳು ಕಾಯ್ದೆಯ ವಿನಾಯಿತಿ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತವೆ; ಈ ಜಮೀನನ್ನು ಗೇಣಿ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿಗಳಿಗೆ ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲು ಭೂನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗೆ ಅಧಿಕಾರವೇ ಇಲ್ಲ. ಕೇವಲ “ನಾವು ಸಾಗುವಳಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆವು” ಎಂದು ಹೇಳುವುದರಿಂದ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಜಮೀನು ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕು ಹುಟ್ಟದು; ಸ್ವಾಮ್ಯ ಹಕ್ಕು ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲೇ ಉಳಿಯಬೇಕು ಎಂಬುದು ಸ್ಥಿರವಾದ ಕಾನೂನು ತತ್ವವೆಂದು ಮನವಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತೀರ್ಪುಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, 2010ರ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ರಿಟ್ ಅಪೀಲ್ ನಂ. 3253-3254/2010 ಆದೇಶದ ನಂತರ ಮಾಡಲಾದ ಮ್ಯೂಟೇಶನ್‌ಗಳು (MR T5/2012-13, MR T1/2021-22, MR T2/2021-22, MR T3/2021-22, MR T5/2021-22, MR T6/2021-22, MR T9/2021-22, MR T3/2012-13, MR T4/2021-22, MR T7/2021-22, MR T8/2021-22, MR H1/2017-2018, MR H1/2013-2014, MR H1/2015-16, MR H1/1998-99, MR H4/2017-18 ಇತ್ಯಾದಿ) ಎಲ್ಲವೂ ನಿಯಮಬಾಹಿರವಾಗಿವೆ ಎಂದು ನೇರವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಂಗಮ್ಮನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಖಾತೆಯನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ MR No. T3/2025-26 ದಿನಾಂಕ 12-09-2025ರಿಂದ ಮತ್ತೆ ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ ರಂಗಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಹೆಸರಿಗೆ ದಾಖಲಿಸಲು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆಯುಕ್ತರು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿರುವುದನ್ನೂ ಮನವಿ ನೆನಪಿಸಿದೆ.

‘ಸಿನಿಮಾಕ್ಕೆ ಸಮಯ ಇದೆ, ಆದರೆ ಬಡ ಒಕ್ಕಲು ಮಕ್ಕಳ ಭೂಮಿಗೆ ಸಮಯ ಇಲ್ಲವೇ?’ – ಸ್ವಾಮೀಜಿಗೆ ಕಟು ಪ್ರಶ್ನೆ

ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಒಕ್ಕಲಿಗ ಸಮುದಾಯದ ಹಲವರು ಬಿಜಿಎಸ್ ಮಠದ ಶ್ರೀ ನಿರ್ಮಲಾನಂದನಾಥ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. “ಸಾಮಾನ್ಯ ರೈತನ, ಬಡ ಒಕ್ಕಲಿನ ನೋವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ‘ಲ್ಯಾಂಡ್ಲಾರ್ಡ್’ ಸಿನಿಮಾ ನೋಡಲು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಸಮಯ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ, ಅದೇ ಒಕ್ಕಲು ಮಕ್ಕಳ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ದಾನವಾದ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಜಮೀನನ್ನು ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಲಾರ್ಡ್‌ಗಳು ಹೀರುವ ನೈಜ ಕತೆ towards ನೋಡಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಇಲ್ಲವೇ?” ಎಂಬ ಕಟು ಪ್ರಶ್ನೆ ಉದಯಿಸಿದೆ.

ಬಿಜಿಎಸ್ ಮಠದಂತಹ ಬಲಿಷ್ಠ ಸಂಸ್ಥೆ, ಅಪಾರ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, 52 ಎಕರೆ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಜಮೀನನ್ನು ಪುನಃ ಶಿಕ್ಷಣ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ವಾಪಸ್ ಪಡೆಯಲು, ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯ ಮೇಲೆ ನೈತಿಕ ಒತ್ತಡ ತರುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಿಲ್ಲವೇ ಎಂದು ಸಮುದಾಯದ ಧ್ವನಿ ಕೇಳುತ್ತಿದೆ. “ಕಾನೂನು, ಧರ್ಮ, ದಾನ – ಮೂರುವೂ ನಮ್ಮ ಪರ ಇರುವಾಗ, ಮಠ ಮೌನವಾಗಿದ್ದರೆ, ಹಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವವೇ ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವೇ?” ಎಂಬ ಆತಂಕ ಸಹ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ನಿಶ್ಚಲನಂದನಾಥ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧರಾಮಚೇತನ್ಯ ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳಿಗೆ ಶ್ಲಾಘನೆ – ಬಿಜಿಎಸ್ ಮಠದಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ನಿರೀಕ್ಷೆ

ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಒಕ್ಕಲಿಗ ಸಮುದಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿರುವ ಶ್ರೀ ನಿಶ್ಚಲನಂದನಾಥ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧರಾಮಚೇತನ್ಯ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಅವರ openness ಮತ್ತು ನೇರ ನಿಲುವಿಗೆ ಸಮುದಾಯ ಶ್ಲಾಘನೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ರಂಗಮ್ಮನ ಮರಣಶಾಸನದ 96.35 ಎಕರೆ ಜಮೀನನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ವಾಪಸ್ ತರಬೇಕೆಂಬ ನಿಲುವಿಗೆ ಇವರಿಂದ ಬಂದ ಬೆಂಬಲ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಒಕ್ಕಲಿಗರಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬಿದೆಯೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಇದೆ.

ಆದರೆ ಈ ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳ ಬಳಿ ನೈತಿಕ ಧೈರ್ಯ ಇದ್ದರೂ, ಬಿಜಿಎಸ್ ಮಠದಷ್ಟೇ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥಾತ್ಮಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಇಲ್ಲವೆಯೆಂಬ ವಾಸ್ತವ್ಯವನ್ನು ಸಮುದಾಯ ಸೂಚಿಸಿದೆ. “ಇಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಒಕ್ಕಲಿಗ ಸಮುದಾಯಕ್ಕಾಗಿಯೂ, ರಂಗಮ್ಮನ ಇಚ್ಛೆಗೆ ನ್ಯಾಯ ಸಿಗುವುದಾಗಿಯೂ, ಭೂಸುದಾರಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ದುರುಪಯೋಗ ಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಲಾರ್ಡ್‌ಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಕಾನೂನು ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸುವುದಾಗಿಯೂ, ಬಿಜಿಎಸ್ ಮಠವೇ ಮುಖ್ಯ ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಬಹುದು” ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.

ಕೆಂಪೇಗೌಡರ ‘ಸ್ವಾಭಿಮಾನ’ ಜಾಗೃತಗೊಂಡ ಸಾಮಾನ್ಯ ಒಕ್ಕಲು – ಸ್ವಾಮೀಜಿಯಿಂದ ‘ಧರ್ಮಯುದ್ಧ’ ನಿರೀಕ್ಷೆ

ಒಂದೆಡೆ ಪ್ರಭಾವಿ ಭೂಮಾಲೀಕರು, ಕಂದಾಯ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿನ ಅಕ್ರಮ ಎಂಟ್ರಿಗಳು, ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡಗಳು; ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ “ನಾಡಪ್ರಭು ಕೆಂಪೇಗೌಡನ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಪೌರಷ”ವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡ ಸಾಮಾನ್ಯ ಒಕ್ಕಲು ಟ್ರಸ್ಟ್ ಜಮೀನಿಗಾಗಿ ನಿರಂತರ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಮನವಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ದಾಖಲೆ ಹೋರಾಟವಲ್ಲ, ಇದು ಸಮುದಾಯದ ಗೌರವ, ಬಡ ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯ, ಒಬ್ಬ ಸತ್ಯಸಂಧೆಯಾದ ದಾನಿಯ ಇಚ್ಛೆಯ ಗೌರವದ ಹೋರಾಟ ಎಂದು ಹೋರಾಟಗಾರರು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, “ಬಲಗಂಗಾಧರನಾಥ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಇದ್ದಿದ್ದರೆ, ಅವರು ಮೌನವಾಗಿರುತ್ತಾರಾ? ಅವರು ಸಮುದಾಯದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಲಾರ್ಡ್‌ಗಳ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಿಡುತ್ತಾರಾ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಮೂಲಕ, ಇಂದಿನ ಪೀಠಾಧ್ಯಕ್ಷರಿಗೆ ನೇರ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಮುದಾಯದ ಧ್ವನಿ ಕಠಿಣವಾಗಿದೆ – “ಸಿನಿಮಾ ನೋಡಲು ಸಮಯ ಇದ್ದರೆ, ನೈಜ ದುರುಪಯೋಗದ ವಿರುದ್ಧ ಧರ್ಮಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಮುಂದೆ ಬರಲು ಕೂಡ ಸಮಯ ಕೊಡಬೇಕು; ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಲಾರ್ಡ್‌ಗಳ ತಪ್ಪು ಎಂಟ್ರಿಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ, 52 ಎಕರೆ ಜಮೀನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ ರಂಗಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ಗೆ ವಾಪಸ್ ಪಡೆಯುವವರೆಗೂ ಮಠ ಕೈಕಟ್ಟಿ ಕುಳಿತಿರಬಾರದು.”

Community

Uniting vokkaliga community for civic engagement in community growth.

Engagement

Strong

vokkaligaru.org@gmail.com

7353934656

vokkaligara abhivruddhi nighama foundation© 2024. All rights reserved.